ปูนเขียวกับปูนแดงต่างกันยังไง? อัตราส่วนผสมปูนก่อ ปูนฉาบ และปูน 1 ถุงผสมทรายเท่าไหร่ 2026

งานที่ปูนเขียวใช้ได้

• ก่ออิฐมอญและอิฐบล็อก ผสมกับทรายหยาบ
• ฉาบผนังอิฐมอญและอิฐบล็อก ผสมกับทรายละเอียด ถ้าฉาบบนผิวคอนกรีต INSEE และ TPI ให้สลัดดอกก่อนฉาบ
• เทปรับระดับพื้น ก่อนปูกระเบื้องหรือวัสดุปิดผิว ผสมทรายหยาบกับหิน แคตตาล็อกปูนเสือระบุว่างานเทปรับระดับพื้นทั่วไปหนาราว 5 ซม.
• งานหล่อชิ้นเล็กที่ไม่รับน้ำหนักบ้าน เช่น บล็อกทางเท้า ฝารางระบายน้ำ วงบ่อ ตามที่ INSEE และ TPI ระบุ

งานที่ห้ามใช้ปูนเขียว

• ชิ้นส่วนที่รับน้ำหนักบ้าน ฐานราก ตอม่อ เสา คาน และพื้นที่วางบนคาน ให้ใช้ปูนโครงสร้าง (ปูนแดง) หรือคอนกรีตผสมเสร็จตามแบบของวิศวกร แคตตาล็อกปูนเสือปี 2568 ห้ามใช้ปูนเขียวกับงานโครงสร้างคอนกรีตทุกประเภท
• ก่อหรือฉาบอิฐมวลเบา SCG ระบุว่าอิฐมวลเบามีความหนาแน่นและการยืดหดตัวต่างจากอิฐมอญ ฉาบด้วยปูนทั่วไปแล้วผิวแตกร้าวง่าย ให้ใช้ปูนก่อและปูนฉาบอิฐมวลเบาโดยเฉพาะ

ปูนในหมวดนี้ส่วนใหญ่เป็นปูนซีเมนต์ผสม มอก. 80 ใช้ได้ทั้งก่อ ฉาบ และเท อีกกลุ่มเป็นปูนสำหรับงานก่อและงานฉาบ (masonry cement) เช่น เสือ ฉาบสูตรพิเศษ และอินทรีทอง ซึ่งรับรอง มอก. 2595 และผู้ผลิตแนะนำให้ใช้ฉาบอย่างเดียว ดูชนิดปูนและเลข มอก. ที่พิมพ์บนถุงทุกครั้ง อย่าดูแค่ชื่อหรือสีถุง เช่น อินทรีแดง เป็นปูนซีเมนต์ผสม ไม่ใช่ปูนแดง

ใช้แทนกันได้ไหม

• ปูนเขียวแทนปูนแดง: ไม่ได้ ฐานราก ตอม่อ เสา คาน และพื้นที่รับน้ำหนัก ต้องใช้ปูนโครงสร้างหรือคอนกรีตผสมเสร็จตามแบบ
• ปูนแดงแทนปูนเขียว: ผู้ผลิตจัดปูนแดงไว้สำหรับคอนกรีตงานโครงสร้าง และแนะนำปูนเขียวหรือปูนสำเร็จรูปสำหรับงานก่อฉาบ อัตราส่วนผสมในหน้านี้เป็นของปูนเขียว ถ้าจะใช้ปูนแดงก่อหรือฉาบ ให้ช่างเป็นคนกำหนดสูตร

ชนิดของปูนแดง สัดส่วนคอนกรีต และการบ่มคอนกรีต อ่านต่อได้ที่คู่มือปูนแดง ปูนโครงสร้าง

สัดส่วนงานเทของปูนเขียว ตามคำแนะนำของผู้ผลิตแต่ละราย (โดยปริมาตร)

แคตตาล็อกปูนเสือระบุว่างานเทปรับระดับพื้นทั่วไปหนาราว 5 ซม. ให้บ่มน้ำอย่างน้อย 7 วันด้วยการฉีดน้ำหรือคลุมกระสอบเปียก และงานคอนกรีตควรอยู่ภายใต้การควบคุมของวิศวกรโยธา

ถ้าพื้นต้องรับน้ำหนักรถหรือของหนัก หรือต้องเทปริมาณมาก ให้ปรึกษาวิศวกร และดูสัดส่วนคอนกรีตของปูนแดงกับการสั่งคอนกรีตผสมเสร็จที่คู่มือปูนแดง

SCG เรียกปูนฉาบชั้นแรกว่าปูนเค็ม และชั้นที่สองว่าปูนจืด ชั้นแรกใส่ปูนมากกว่าเพื่อให้ยึดเกาะผนังได้ดี TPI 199 ใช้สัดส่วนต่างจากยี่ห้ออื่น คือ ปูนก่อ 1 : 1.75 และปูนฉาบ 1 : 2.25 ให้ทำตามที่พิมพ์บนถุงของรุ่นที่ซื้อเสมอ

น้ำใส่เท่าไหร่

ผู้ผลิตให้น้ำราว 1 ส่วน แต่ปริมาณจริงขึ้นกับความชื้นของทราย ทรายเปียกต้องใส่น้ำน้อยลง SCG เตือนว่าไม่ควรใส่น้ำมากเกินไป เพราะจะทำให้ปูนเสียความแข็งแรง ผสมแล้วใช้ให้หมดภายใน 2 ชั่วโมง

ปูน 1 ถุง ผสมทรายกี่ถัง

• TPI เขียวซูเปอร์ ถุง 40 กก. งานก่อ ทรายหยาบ 12 ถัง น้ำ 4 ถัง · งานฉาบ ทรายละเอียด 12 ถัง น้ำ 4.5 ถัง
• TPI เขียวพลัส+ ถุง 40 กก. ทรายละเอียดราว 12 ถังปูนต่อถุง (1 : 3)
• TPI 199 ถุง 50 กก. งานก่อ ทรายหยาบ 5–7 บุ้งกี๋ · งานฉาบ ทรายละเอียด 8–9 บุ้งกี๋

ยี่ห้อที่บอกสัดส่วนเป็นส่วน ให้ใช้ถังหรือบุ้งกี๋ใบเดียวกันตวงปูนและทรายทุกครั้ง

ก่อและฉาบหนาเท่าไหร่

แคตตาล็อกปูนเสือแสดงปูนก่อหนา 1.5 ซม. ฉาบชั้นแรกหนา 1.0 ซม. ชั้นที่สอง 0.5–1.0 ซม. และความหนาปูนฉาบรวม 2 ชั้นไม่เกิน 2.5 ซม. ถ้าต้องฉาบหนา หรือฉาบตรงรอยต่อ ให้ตีตาข่ายลวดหรือตาข่ายพลาสติกก่อน

• ทรายหยาบ ใช้กับปูนก่อและงานเทปรับระดับพื้น
• ทรายละเอียด ใช้กับปูนฉาบ ผิวผนังเรียบกว่า
• ทรายต้องสะอาด SCG ระบุว่าทรายต้องไม่มีส่วนผุกร่อน วัชพืช สารอินทรีย์ หรือสารเคมี ไม่เป็นกรด ด่าง หรือมีเกลือปน และน้ำที่ใช้ผสมต้องเป็นน้ำสะอาด
• ทรายถม (ทรายขี้เป็ด) ใช้ถมที่และปรับระดับ ไม่อยู่ในคำแนะนำผสมปูนก่อหรือปูนฉาบของผู้ผลิตรายใด

ทรายในร้านมีทั้งแบบถุง 25 กก. สำหรับงานซ่อมหรืองานเล็ก และแบบขายเป็นคิว (ลบ.ม.) หรือเต็มคันรถหกล้อ สำหรับงานก่อทั้งหลัง ทรายที่ชื้นมากจะทำให้ต้องลดน้ำที่ผสม

ปูนเขียว 1 ถุงต้องผสมทรายอีกราว 3 ส่วน จึงได้เนื้อปูนมากกว่าปูนสำเร็จรูป 1 ถุงที่มีทรายผสมมาแล้ว ยิ่งฉาบหนา พื้นที่ต่อถุงยิ่งน้อยลง ให้ช่างถอดจำนวนถุงจากพื้นที่ผนังจริงและความหนาที่จะฉาบ แล้วเผื่อปูนที่ร่วงหล่นระหว่างทำงาน

ตัวเลขจากบทความค่าแรงงานผนังและก่อผนัง ปี 2569 ซึ่งอ้างอิงบัญชีค่าวัสดุและค่าแรงงานปีงบประมาณ 2569 เป็นราคากลางค่าแรงต่อ ตร.ม. ไม่รวมค่าวัสดุ ค่าแรงจริงขึ้นกับพื้นที่และขนาดงาน

ปูนสำเร็จรูปเหมาะกับงานซ่อมหรืองานเล็ก หน้างานที่ไม่มีที่กองทราย หรือเมื่ออยากให้ทุกถุงได้เนื้อปูนเท่ากัน ปูนเขียวเหมาะกับงานก่อฉาบปริมาณมากที่หาทรายคุณภาพดีได้ เวลาเทียบราคา ให้เทียบต้นทุนต่อพื้นที่ผนัง รวมค่าทราย ไม่ใช่ราคาต่อถุง

ผนังอิฐมวลเบาใช้ปูนอะไร

ปูนเขียวทั่วไปห้ามใช้ก่อหรือฉาบอิฐมวลเบา ให้ใช้ปูนก่ออิฐมวลเบาและปูนฉาบอิฐมวลเบา ข้อยกเว้นที่ผู้ผลิตระบุไว้คืออินทรีทอง ซึ่ง INSEE ให้ฉาบผนังอิฐมวลเบาได้ โดยผสมทรายละเอียด 1 : 2.2

ถุง 40 กก. กับ 50 กก. ต่างกันยังไง

รุ่นซูเปอร์ถุง 40 กก. ของตราเสือ TPI และ INSEE เป็นสูตรเข้มข้น ผู้ผลิตทั้ง 3 รายระบุว่าผสมทรายแล้วใช้งานได้เท่าปูนซีเมนต์ผสมทั่วไปถุง 50 กก. เวลาเทียบราคาจึงเทียบราคาต่อถุงกับถุง 50 กก. ธรรมดา ไม่ใช่ราคาต่อกิโลกรัม และ TPI ระบุว่าถุงที่เบากว่าขนย้ายสะดวก เบาแรง ส่วนถุง 40 กก. ที่เป็นปูนฉาบโดยเฉพาะ (เสือ ฉาบสูตรพิเศษ อินทรีทอง) ใช้ฉาบเท่านั้น ไม่ใช่ปูนอเนกประสงค์

• เก็บได้ไม่เกิน 2 เดือนนับจากวันผลิต SCG และ INSEE ระบุตรงกัน ซื้อแต่พอใช้ หรือแบ่งสั่งเป็นรอบตามงาน
• วางบนพาเลทหรือแท่นยกพ้นพื้น ในที่ร่ม แห้ง อากาศถ่ายเท พ้นแดดจัด กันฝนและความชื้น ไม่ลากถุงปูนกับพื้น
• ถุงที่เปิดแล้ว ปิดปากถุงให้สนิท และใช้ให้หมดภายใน 1 วัน (SCG) หรือ 1–2 วัน (INSEE, TPI)
• ผสมน้ำแล้ว ใช้ให้หมดภายใน 2 ชั่วโมง (SCG, TPI)
• ปูนจับเป็นก้อนแข็ง แปลว่าปูนโดนความชื้นแล้ว SCG ระบุว่าปูนที่โดนความชื้นจะเสื่อมสภาพและใช้ไม่ได้ อย่านำมาทุบผสมใช้ในงานก่อฉาบ