อัตราส่วนผสมคอนกรีต 1 คิวใช้ปูนแดงกี่ถุง ปูนไฮดรอลิกกับปอร์ตแลนด์ประเภท 1 ต่างกันยังไง 2569

ปูนแดงทุกชนิดต้องผสมทรายและหินที่หน้างานก่อนใช้ ถ้าไม่อยากกองทรายหิน มีทางเลือกคือคอนกรีตแห้งแบบถุง หรือสั่งคอนกรีตผสมเสร็จมากับรถโม่ (ดูหัวข้อผสมเองหรือสั่งรถโม่)

ในหมวดนี้มีปูน TPI ออยล์เวลซีเมนต์อยู่ด้วย ปูนรุ่นนี้ทำมาสำหรับงานขุดเจาะบ่อน้ำมัน (API Class G) ไม่ได้ใช้ทำคอนกรีตงานบ้าน

ปูนเขียวคือปูนซีเมนต์ผสม (มอก. 80) ทำมาสำหรับก่ออิฐ ฉาบผนัง และเทปรับระดับพื้น ส่วนปูนแดงทำมาสำหรับคอนกรีตงานโครงสร้าง SCG ระบุในเอกสารปูนตราเสือ (ปูนเขียวของ SCG) ว่าห้ามใช้กับงานโครงสร้างคอนกรีตทุกประเภท ส่วนปูนแดงของ SCG คือตราช้าง วิธีเลือกปูนเขียว อัตราส่วนปูนก่อ ปูนฉาบ และใช้แทนกันได้ไหม อ่านต่อในคู่มือปูนเขียว

ข้อมูลในตารางสรุปจากคู่มือปูนซีเมนต์ไฮดรอลิกของสมาคมอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ไทย ซึ่งทดสอบด้วยสัดส่วนผสมคอนกรีตเดียวกัน

ปูนไฮดรอลิกในร้านมี 2 ชนิด คือ GU (ใช้งานทั่วไป ใช้ในงานเดียวกับปูนปอร์ตแลนด์ประเภท 1) และ HE (ให้กำลังอัดต้นสูง ใช้ในงานเดียวกับประเภท 3) มาตรฐานยังมีชนิด MS และ HS สำหรับงานทนซัลเฟต และ MH กับ LH สำหรับงานที่ต้องคุมความร้อนขณะปูนทำปฏิกิริยา

ใช้แทนกันได้ไหม

สมาคมอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ไทยระบุว่าปูนไฮดรอลิก มอก. 2594 ใช้แทนปูนปอร์ตแลนด์ได้ บัญชีปริมาณวัสดุในหลักเกณฑ์และวิธีการกำหนดราคากลางงานก่อสร้าง ปี 2569 ก็ให้ใช้ปูนปอร์ตแลนด์ มอก. 15 หรือปูนไฮดรอลิก มอก. 2594 ในปริมาณเท่ากัน และผู้ผลิตให้อัตราส่วนผสมคอนกรีตแบบเดียวกัน งานบ้านทั่วไปจึงใช้แทนกันได้ แต่ถ้าแบบก่อสร้างหรือรายการประกอบแบบระบุชนิดปูนไว้ ให้ถามวิศวกรผู้ออกแบบก่อนเปลี่ยน

สัดส่วนในตารางมาจากเอกสารปูนงานโครงสร้าง ปูนงานหล่อ และปูนรับกำลังอัดเร็วของ SCG และหน้าสินค้าอินทรี เพชร พลัส ทั้งสองผู้ผลิตให้สัดส่วนปูน ทราย หินเท่ากัน ต่างกันที่ปริมาณน้ำ SCG ระบุว่าสัดส่วนเปลี่ยนได้ตามสภาพวัสดุและประเภทงาน ให้ยึดคำแนะนำของวิศวกรโยธา งานที่แบบกำหนดกำลังอัดสูงกว่านี้ ให้วิศวกรกำหนดส่วนผสม หรือสั่งคอนกรีตผสมเสร็จตามกำลังอัดในแบบ

• ทรายและหิน ใช้ทรายหยาบกับหินเบอร์ 1–2 ที่สะอาด ทรายละเอียดใช้กับงานฉาบ ไม่ใช้ผสมคอนกรีตโครงสร้าง
• น้ำ ใช้น้ำสะอาดตามสัดส่วน อย่าเติมน้ำเพิ่มให้เหลวเพื่อเทง่าย คอนกรีตจะรับกำลังได้น้อยลงและแยกตัว
• เวลา อินทรีให้ใช้คอนกรีตที่ผสมน้ำแล้วให้หมดภายในประมาณ 2 ชั่วโมง

เทพื้นใช้อัตราส่วนเท่าไหร่

พื้นคอนกรีตที่รับน้ำหนัก เช่น พื้นบ้าน พื้นที่จอดรถ เป็นงานโครงสร้าง ใช้คอนกรีตทั่วไป 1:2:4 ร่วมกับเหล็กเสริมหรือไวร์เมชตามแบบ ส่วนคอนกรีตหยาบ 1:3:5 ใช้เทรองพื้นให้เรียบก่อนผูกเหล็ก ถ้าจะเทปรับระดับบาง ๆ บนพื้นเดิม ให้ใช้ปูนเทปรับระดับพื้นสำเร็จรูปแทน

จำนวนถุงคิดจากถุง 50 กก. ถ้าใช้ปูนถุง 40 กก. ต้องใช้จำนวนถุงมากขึ้นตามน้ำหนัก คอนกรีต ค.3 ใช้ทรายหยาบ 0.43 คิว หินเบอร์ 1–2 0.99 คิว และน้ำ 180 ลิตรต่อคอนกรีต 1 คิว ส่วนคอนกรีตหยาบ 1:3:5 ใช้ทรายหยาบ 0.62 คิว หิน 1.03 คิว และน้ำ 180 ลิตร ตัวอย่างในบทความของ OneStockHome คอนกรีตสูตร 1:2:4 ใช้ปูนราว 324 กก. ต่อ 1 คิว ใกล้เคียงคอนกรีต ค.3

กลับกัน ปูน 1 ถุง 50 กก. ผสมคอนกรีตได้ไม่ถึง 0.2 คิว งานเทพื้นหรือฐานรากที่ใช้คอนกรีตหลายคิว จึงใช้ปูนหลายสิบถุงพร้อมทรายหินหลายคิว

ปริมาตรคอนกรีตคิดจาก กว้าง × ยาว × หนา เป็นเมตร เช่น คอนกรีต 1 คิว เทพื้นหนา 10 ซม. ได้ 10 ตร.ม. ถ้าจะคำนวณปริมาตรเสา ผนัง หรือพื้นจากขนาดจริง ใช้ปุ่มคำนวณจำนวนปูนในหน้าสั่งคอนกรีตผสมเสร็จ

• เพิ่มความชื้น หลังคอนกรีตแข็งตัวแล้ว ขังน้ำ ฉีดน้ำ พรมน้ำ หรือคลุมด้วยวัสดุเปียก เช่น กระสอบ
• กันน้ำระเหย คลุมแผ่นพลาสติกหรือกระดาษกันน้ำ หรือทาน้ำยาบ่มคอนกรีต หรือบ่มโดยยังไม่ถอดไม้แบบ

เมื่อไหร่ควรสั่งรถโม่

สั่งคอนกรีตผสมเสร็จเมื่อต้องเทคอนกรีตปริมาณมากให้เสร็จต่อเนื่องในครั้งเดียว เช่น พื้นทั้งแผ่นหรือฐานรากหลายต้น หรือเมื่อแบบกำหนดกำลังอัดของคอนกรีตไว้ คอนกรีตจากโรงงานคุมส่วนผสมและกำลังอัดมาแล้ว ไม่ต้องตวงเองที่หน้างาน

• เตรียมหน้างาน รถโม่มีขนาดใหญ่ ถ้าซอยแคบหรือหน้างานเล็กให้เลือกรถโม่เล็ก และเตรียมแบบหล่อ เหล็กเสริม และคนเทให้พร้อมก่อนรถมาถึง
• นัดวันเวลาให้แน่นอน คอนกรีตในรถผสมน้ำยาหน่วงไว้ไม่ให้แข็งตัวระหว่างทาง แต่ต้องเทให้ทันเวลา
• คำนวณปริมาตร ใช้ปุ่มคำนวณจำนวนปูนในหน้าสั่งคอนกรีตผสมเสร็จ แล้วเลือกกำลังอัดและขนาดรถ

ทุกยี่ห้อมีรายการ "เต็มเที่ยว 200 ถุง" (TPI ซูเปอร์ถุง 40 กก. เต็มเที่ยว 250 ถุง) สำหรับสั่งยกคันรถ SCG เปลี่ยนชื่อปูนแดงหลายรุ่นเป็นรุ่นคาร์บอนต่ำ ถุงที่ได้อาจเป็นลายเก่าหรือลายใหม่ ให้ดูชนิดปูนและเลข มอก. บนถุง

• เก็บในที่แห้ง มีหลังคา ห่างจากความชื้น
• วางกระสอบบนพาเลทหรือวัสดุรองรับ ไม่วางบนพื้นโดยตรง และเก็บให้เห็นว่าเป็นปูนชนิดไหน
• ถุงที่ฉีกแล้วให้ปิดปากถุงให้มิดชิดและใช้ให้หมดภายใน 1 วัน
• ไม่กองเก็บนานเกิน 2 เดือนนับจากวันผลิตที่พิมพ์บนถุง สั่งปูนให้พอดีกับรอบการเท

ข้อ 1 มาจากหน้าสินค้าอินทรี เพชร พลัส ข้อ 2–4 มาจากคู่มือปูนตราเสือของ SCG ซึ่งเป็นปูนซีเมนต์ผสม เอกสารปูนแดงที่ใช้อ้างอิงไม่ได้ระบุอายุการเก็บไว้ ปูนที่จับตัวเป็นก้อนใช้ได้ไหม อ่านในคู่มือปูนเขียว