ครอบเมทัลชีทมีกี่แบบ ใช้ตรงไหนของหลังคา G304 G457 G610 ต่างกันยังไง และต้องสั่งกี่แผ่น 2569

ครอบเมทัลชีท หรือแฟลชชิ่ง (flashing) คือเหล็กแผ่นเรียบที่พับเป็นรูปตามตำแหน่งที่ใช้ ทำหน้าที่ปิดขอบแผ่นหลังคาและรอยต่อ กันน้ำฝนรั่วซึม และกันนก หนู แมลง เข้าใต้หลังคา ชื่อเรียกต่างกันไปตามร้านและช่าง ตารางนี้รวมชื่อที่ใช้บ่อยไว้ให้เทียบ

เลข No. มาจากตารางแบบครอบมาตรฐานในหัวข้อ G304 G457 G610 ด้านล่าง และอยู่ท้ายชื่อสินค้าทุกรายการ เช่น ครอบจั่วแบบที่ 1 … (No. 01) ใช้เลขนี้คุยกับช่างได้ตรงกัน ตอนนี้ในร้านมีแผ่นรางน้ำตะเข้เฉพาะแบบ No.10

หลังคาปั้นหยาที่สันกลางและแนวตะเข้ชันเท่ากัน ให้ช่างเลือกแบบครอบที่มุมพับตรงกับองศาหลังคาจริง ดูองศาที่แต่ละแบบวาดไว้ในหัวข้อถัดไป

G ย่อมาจาก Girth หรือความกว้างคลี่ คือความกว้างของเหล็กแผ่นเรียบก่อนนำไปพับเป็นครอบ หน่วยเป็นมิลลิเมตร เช่น G304 คือคลี่ออกแล้วกว้าง 304 มม. ในสเปกสินค้าใช้ชื่อว่า "ความกว้างคลี่ (Girth)" Girth ยิ่งมาก ปีกและขาของครอบยิ่งยาว คลุมแผ่นหลังคาและผนังได้กว้างขึ้น ส่วนความยาวและความหนาของครอบเท่ากันทุกขนาด

เลือกขนาดไหนดี

• วัดของจริงก่อน ครอบข้างต้องมีขาตั้งยาวพอปิดหน้าไม้ปั้นลมหรือแปขอบ ครอบเชิงชายต้องปิดหน้าเชิงชายได้ ครอบชนผนังต้องมีขาแนบผนังสูงพอ วัดความสูงตรงนั้นแล้วเลือกขนาดที่ขายาวกว่า
• ปีกที่ทับแผ่นหลังคายิ่งกว้างยิ่งกันน้ำย้อนได้ดี คู่มือ LYSAGHT ของ BlueScope แนะนำให้ครอบที่วิ่งตามแนวลอน เช่น ครอบข้าง คลุมแผ่นหลังคาที่ยิงสกรูทะลุแผ่นอย่างน้อย 150 มม. และให้ครอบที่วางขวางลอน เช่น ครอบจั่ว ทับแผ่นให้มากที่สุดเท่าที่ทำได้
• ถ้า G304 ปิดได้ครบตามที่วัด ไม่ต้องใช้ขนาดใหญ่กว่า ครอบแบบ สี และยี่ห้อเดียวกัน ราคาต่อแผ่นของ G457 และ G610 สูงกว่า G304 เพราะใช้เหล็กกว้างกว่า
• ดูองศาหลังคา ครอบจั่ว ครอบชนผนัง และครอบเชิงชายในตารางแบบวาดไว้สำหรับหลังคาชัน 10° ส่วนครอบสันตะเข้และแผ่นรางน้ำตะเข้วาดไว้สำหรับหลังคาชัน 30° ถ้าหลังคาชันต่างจากนี้มาก ให้ช่างเช็กมุมพับกับหลังคาจริงก่อนสั่ง
• หลังคาโค้ง ใช้ครอบข้าง No.18 ซึ่งดัดโค้งตามหลังคาได้ เมื่อขาตั้ง (ระยะ A ในแบบ) ไม่เกิน 150 มม.
• ผนังที่หลังคามาชน ครอบชนผนังแบบเซาะร่องมีปลายพับ 15 มม. ไว้สอดเข้าร่องที่เซาะในผนัง ส่วนแบบไม่เซาะ ขาจะแนบผิวผนัง

ครอบพับสำหรับเมทัลชีทในร้านตอนนี้ ยาวแผ่นละ 3.1 ม. หนา 0.35 มม. ทุกแบบ ราคาที่แสดงเป็นราคาต่อแผ่น ไม่ใช่ต่อเมตร ถ้าจะเทียบเป็นราคาต่อเมตรให้หารราคาแผ่นด้วย 3.1 ส่วนครอบของหลังคา CMR ยาวแผ่นละ 2.2 ม.

ต่อครอบอย่างไรไม่ให้รั่ว (จากคู่มือ LYSAGHT ของ BlueScope)

• ให้ชิ้นบนทับชิ้นล่างตามทางน้ำไหล น้ำต้องไหลข้ามรอยต่อ ไม่ไหลเข้ารอยต่อ
• รอยต่อต้องยึดด้วยสกรูหรือรีเวทเสมอ ไม่พึ่งซิลิโคนอย่างเดียว รอยต่อที่ซีลต้องทับกันกว้างอย่างน้อย 25 มม.
• รอยต่อของครอบที่วางขวางลอน เช่น ครอบจั่ว ครอบชนผนัง ก่อนยึดให้พลิกชิ้นบนขึ้นแล้วเดินซิลิโคนเส้นขนาด 3 มม. ขวางครอบ ห่างจากปลายแผ่นราว 12 มม.
• ครอบที่วิ่งตามแนวลอน เช่น ครอบข้าง ยึดห่างกันไม่เกิน 500 มม. ทั้งสองขอบ ส่วนครอบที่วางขวางลอนยิงสกรูผ่านสันลอนของแผ่น ทุก 1–4 ลอนตามรุ่นแผ่น
• ใต้ครอบจั่วและครอบชนผนัง ถ้าหลังคาชันน้อยกว่า 25° ให้งัดท้องลอนที่ปลายบนของแผ่นขึ้น (turn-up) ทุกแผ่น กันลมตีน้ำย้อนเข้าใต้ครอบ
• แนวครอบที่ยาวมาก ให้เว้นรอยต่อแบบยืดหดได้ทุกระยะไม่เกิน 12 ม. เพราะครอบที่ยึดต่อกันด้วยสกรูหรือรีเวทจะยืดหดเหมือนเป็นชิ้นเดียว

ระยะทับจริงขึ้นกับรุ่นแผ่นและความชันหลังคา ตกลงกับช่างก่อนนับจำนวนแผ่น

1. แยกขอบหลังคาตามชนิดครอบ ใช้ตารางทรงหลังคาด้านบน แล้ววัดความยาวจริงของแต่ละแนว ขอบข้าง แนวตะเข้ และร่องตะเข้ ต้องวัดตามแนวลาด ไม่ใช่ความยาวในแปลน
2. นำความยาวแต่ละแนวหารด้วย 3.1 แล้วปัดขึ้นเป็นจำนวนเต็ม
3. เช็กระยะทับ ทุกรอยต่อเสียความยาวไปเท่ากับระยะทับ ถ้าความยาวรวมของแผ่นลบระยะทับทุกจุดแล้วสั้นกว่าแนวที่ต้องปิด ให้เพิ่มอีก 1 แผ่น
4. รวมจำนวนแยกตามแบบ Girth และสี แล้วให้ช่างประเมินส่วนที่ต้องเผื่อตัดมุมและปิดปลาย

ตัวอย่าง: หลังคาจั่ว สันยาว 6 ม. ขอบข้างยาวตามลาดแนวละ 4 ม.

• ครอบจั่ว 6 ÷ 3.1 = 1.94 ปัดเป็น 2 แผ่น ยาวรวม 6.2 ม. มีรอยต่อ 1 จุด ถ้าทับกันเกิน 20 ซม. ความยาวที่เหลือจะไม่ถึง 6 ม. ต้องสั่ง 3 แผ่น
• ครอบข้าง 4 แนว 4 ÷ 3.1 = 1.29 ปัดเป็นแนวละ 2 แผ่น รวม 8 แผ่น ถ้าครอบแบบ ขนาด และสีเดียวกัน แต่ละแนวขาดอีก 0.9 ม. บวกระยะทับ ตัดแผ่นเดียวแบ่งครึ่งได้ชิ้นละ 1.55 ม. ใช้ได้ 2 แนว จึงอาจใช้ 6 แผ่น

ราคาในร้านเป็นราคาต่อแผ่น สั่งครอบพร้อมแผ่นหลังคา สกรู และซิลิโคนในตะกร้าเดียว ของจะมาในเที่ยวรถเดียวกัน

• สีที่มีในร้าน ครอบเหล็กนอก AZ70 มี 7 สี คือ อลูซิงค์ ขาวสว่างไบรท์ไวท์ ครีม แดงสดไทเกอร์เรด น้ำเงินนูโวบลู ดำ และเขียวไบรท์กรีน ส่วนครอบบลูสโคปแซคส์ AZ90 และซิงคาลุม AZ150 มีสีอลูซิงค์
• ให้สีตรงกับแผ่น คู่มือ LYSAGHT ระบุว่าครอบที่ต้องการให้สีตรงกับแผ่นหลังคา ต้องพับจากเหล็กเคลือบสีของผู้ผลิตเดียวกันและผลิตแบบเดียวกัน ไม่อย่างนั้นสีอาจต่างกันหรือซีดไม่เท่ากัน จึงควรเลือกครอบเหล็กชนิดเดียวกับแผ่น เช่น แผ่นเหล็กนอก AZ70 ใช้ครอบเหล็กนอก AZ70 แผ่นบลูสโคปใช้ครอบบลูสโคป
• ตัวเลขหลัง AZ คือปริมาณสารเคลือบอะลูมิเนียมผสมสังกะสี เช่น สเปกครอบบลูสโคปแซคส์ AZ90 ระบุ 90 กรัม/ตร.ม. รวม 2 ด้าน ถ้าแผ่นหลังคาเคลือบหนา ควรใช้ครอบที่เคลือบไม่น้อยกว่ากัน ครอบจะได้ไม่ผุก่อนแผ่น
• ด้านไหนมีสี ลูกศร "สี" ในตารางแบบคือด้านที่เคลือบสี ซึ่งหันออกด้านนอกเมื่อติดตั้ง
• อย่าใช้ตะกั่วหรือทองแดงร่วมกับแผ่นอลูซิงค์ คู่มือ LYSAGHT ระบุว่าเป็นวัสดุที่ไม่เข้ากัน และไม่ควรให้น้ำฝนที่ไหลผ่านวัสดุเหล่านี้ไหลลงแผ่น

สีบนจออาจต่างจากของจริง ถ้าสีสำคัญ ให้ดูแผ่นจริงก่อนตัดสินใจ สีและความหนาของแผ่นหลังคาดูได้ที่หมวดเมทัลชีท

สกรูและรีเวท

• คู่มือ LYSAGHT ระบุสกรูสำหรับยึดครอบและรอยทับ เช่น สกรูปลายสว่านหัวหกเหลี่ยมพร้อมแหวนยาง เบอร์ 10-16×16 หรือรีเวทอะลูมิเนียมแบบซีลขนาด 4.8 มม. และแนะนำให้ใช้สกรูมากกว่ารีเวท เพราะรับแรงได้มากกว่าและหลุดยากกว่า
• ในร้านมีสกรูเบอร์ 10-16×16 และสกรูแผ่นครอบแฟลชชิ่งเบอร์ 12-14×20 มีทั้งหัวสีซิงค์และหัวเคลือบสี เลือกสีหัวให้เข้ากับครอบ
• ขอบหลังคาโดนลมดูดแรงกว่ากลางหลังคา ครอบตามขอบจึงต้องยึดถี่กว่า และต้องยึดทั้งสองขอบของครอบ

ซิลิโคน

• ใช้ซิลิโคนชนิดไร้กรด (neutral cure) ที่ระบุว่าใช้กับเหล็กเคลือบสังกะสีหรืออลูซิงค์ได้ ห้ามใช้ชนิดมีกรดที่มีกลิ่นน้ำส้มสายชู เพราะสารที่ออกมาตอนแห้งทำให้เหล็กเสียหาย
• ซิลิโคนไม่ใช่กาว รอยต่อที่ซีลต้องยึดสกรูหรือรีเวทด้วยเสมอ
• เช็ดผิวให้สะอาดและแห้ง แล้วซีลภายในวันเดียวกัน เดินซิลิโคนเป็นเส้นต่อเนื่องตามแนวรูสกรู อย่าวนเป็นวงรอบรู และให้เส้นซิลิโคนในรอยทับกว้างไม่เกิน 25 มม. เมื่ออัดแล้ว

หลังติดตั้ง

• กวาดเศษเหล็กจากการเจาะและตัดออกจากหลังคาและรางน้ำทุกวัน เศษเหล็กจะขึ้นสนิมเป็นคราบบนแผ่น