บันได

บันไดมีกี่แบบ เลือกแบบไหนให้ตรงกับงาน?

บันไดสำหรับบ้านและงานช่างแบ่งตามรูปทรงได้ 5 แบบ ถ้างานอยู่ในบ้านและสูงไม่เกินฝ้าเพดาน บันไดทรง A ใช้ได้เกือบทุกงาน ถ้าต้องทำงานใกล้ระบบไฟฟ้าให้เลือกบันไดไฟเบอร์กลาส และถ้าต้องขึ้นหลังคาหรือทำงานที่ผนังภายนอกซึ่งสูงกว่าบันไดทรง A ให้ใช้บันไดพาดหรือบันไดสไลด์ 2 ตอน

บันไดกี่ขั้นสูงกี่เมตร?

บันไดทรง A สูงเพิ่มขึ้นประมาณ 30 ซม. ต่อหนึ่งขั้น ผู้ผลิตไทยหลายรายเรียกขนาดเป็นฟุตซึ่งเท่ากับจำนวนขั้น เช่น บันได 7 ฟุตคือบันได 7 ขั้น สูงเมื่อกางประมาณ 2.1 ม. ตารางนี้เทียบความสูงเมื่อกางใช้งานของบันไดอลูมิเนียมสองรุ่นตามตารางของผู้ผลิต

ความสูงในตารางวัดถึงหัวบันไดซึ่งไม่ใช่ที่ยืน จึงควรเลือกบันไดที่ยืนทำงานได้โดยยังเหลือขั้นเหนือจุดที่ยืนอยู่ และไม่ต้องเขย่งหรือเอื้อมตัวออกนอกบันได

• 2–4 ขั้น หยิบของในตู้สูง ทำความสะอาด งานในบ้านทั่วไป
• 5–7 ขั้น เปลี่ยนหลอดไฟ ทาสีผนัง ติดตั้งโคมไฟในบ้าน
• 8–12 ขั้น ฝ้าสูง โถงบันได งานช่างในอาคาร
• สูงกว่านั้น ใช้บันไดพาด บันไดสไลด์ หรือบันไดอเนกประสงค์ที่กางตรงได้ยาวกว่า

บันไดอลูมิเนียม ไฟเบอร์กลาส และเหล็ก ต่างกันอย่างไร?

ต่างกันที่วัสดุโครงบันได ซึ่งมีผลต่อน้ำหนัก การนำไฟฟ้า และการดูแลรักษา

• บันไดอลูมิเนียม เบา ไม่เป็นสนิม ยกย้ายคนเดียวได้ เป็นวัสดุหลักของบันไดในหมวดนี้ แต่นำไฟฟ้า จึงไม่ควรใช้กับงานใกล้สายไฟ
• บันไดไฟเบอร์กลาส ราวบันไดไม่นำไฟฟ้า เหมาะกับช่างไฟ แต่ขั้นเหยียบและแขนค้ำของหลายรุ่นยังเป็นโลหะ ควรตัดไฟก่อนทำงานทุกครั้ง และรักษาผิวให้สะอาดและแห้ง
• บันไดเหล็กเคลือบสี หนักกว่าอะลูมิเนียมชัดเจน เช่น MATALL 8 ขั้นรุ่นเหล็กหนัก 12.3 กก. ขณะที่รุ่นอะลูมิเนียมมีถาดขนาดเดียวกันหนัก 6.8 กก. เหมาะกับการตั้งใช้งานในบ้านมากกว่างานที่ต้องยกย้ายบ่อย

ราคาบันไดขึ้นกับวัสดุ จำนวนขั้น พิกัดรับน้ำหนัก และการรับรองมาตรฐาน เวลาเปรียบเทียบจึงควรเทียบรุ่นที่จำนวนขั้นเท่ากัน

บันไดรับน้ำหนัก 100, 120 และ 150 กก. ต่างกันอย่างไร?

ตัวเลขนี้คือน้ำหนักสูงสุดที่ผู้ผลิตกำหนด ต้องรวมน้ำหนักตัวผู้ใช้ เครื่องมือ และวัสดุที่ถือขึ้นไปทั้งหมด

• 90–100 กก. Sanki ซันซุย (LD-SS, LD-TSS), MATALL รุ่นมีถาดมาตรฐาน, LEOPRO เหมาะกับงานบ้านที่ไม่ต้องถือของหนัก
• 120 กก. Newcon สีดำ, Sanki ไฟเบอร์กลาส Eco และ MATALL HEAVY DUTY 5 และ 7 ขั้น
• 150 กก. Sanki LD-SK, LD-SKT, LD-HT และไฟเบอร์กลาส LD-FBA, Newcon XT และ MATALL รุ่นมีถาด มอก. เหมาะกับงานช่างที่ต้องถือเครื่องมือหรือวัสดุขึ้นไปด้วย

บันได มอก. คืออะไร รุ่นไหนได้ มอก.?

มอก. 660-2529 คือมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมของไทยสำหรับบันไดอะลูมิเนียม ผู้ผลิตต้องได้รับใบอนุญาตจากสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) ก่อนแสดงเครื่องหมาย ในหมวดนี้รุ่นที่ผู้ผลิตแสดงใบอนุญาต มอก. 660-2529 ได้แก่ Sanki LD-SK และ LD-SKT, Newcon XT และ MATALL รุ่นมีถาด มอก. ใบอนุญาตอาจครอบคลุมเฉพาะบางขนาด จึงควรดูช่องการรับรองมาตรฐานในข้อมูลจำเพาะของแต่ละสินค้า ส่วนบันไดไฟเบอร์กลาสและบันไดเหล็กไม่อยู่ในมาตรฐานฉบับนี้

ใช้บันไดอย่างไรให้ปลอดภัย?

• กางขาให้สุดจนแขนค้ำล็อก และตั้งบนพื้นเรียบที่แข็งแรง
• บันไดขึ้นทางเดียวให้ปีนเฉพาะด้านที่มีขั้นเหยียบ ด้านหลังเป็นขาค้ำ ไม่ใช่ทางขึ้น
• หันหน้าเข้าหาบันได และจับบันไดไว้อย่างน้อยหนึ่งมือขณะขึ้นลง
• ไม่ยืนหรือนั่งบนหัวบันไดและถาดวางอุปกรณ์ และขึ้นครั้งละหนึ่งคน
• บันไดพาดควรตั้งให้ฐานห่างจากผนังประมาณ 1 ส่วนต่อความสูง 4 ส่วน และถ้าต้องก้าวขึ้นหลังคา ปลายบันไดควรยื่นพ้นขอบที่พาดประมาณ 1 เมตร
• ตรวจยางรองขา หมุดย้ำ และรอยร้าวก่อนใช้ทุกครั้ง