Cement

ปูนซีเมนต์คืออะไร มีกี่ประเภท คุณสมบัติของปูนซีเมนต์มีอะไรบ้าง วิธีการเลือกใช้ปูนซีเมนต์

สารานุกรมไทยฉบับเยาวชน ได้ระบุข้อมูลเกี่ยวกับซีเมนต์ไว้ ความว่า ซีเมนต์ในความหมายทางวิศวกรรมโยธาแบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ บิทูมินัส (Bituminous) และ นันบิทูมินัส (Non Bituminous)

• บิทูมินัสซีเมนต์ ประกอบด้วยยางมะตอย (Asphalts) และน้ำมันดิน (Tars) ใช้ผสมกับหินและทราย เพื่อราดทำผิวถนน ส่วนผสมนี้เรียกว่า แอสฟัลต์คอนกรีต (Asphalt Concrete)
• นันบิทูมินัสซีเมนต์ ประกอบด้วยอะลูมินาซีเมนต์ (Alumina Cement) และปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ (Portland Cement) มีลักษณะเป็นผงสีเทาอ่อน ต้องผสมน้ำในปริมาณพอสมควร แล้วปล่อยให้แห้งจึงจะแข็งตัว ซีเมนต์ชนิดนี้มักเรียกว่า ไฮดรอลิกซีเมนต์ (Hydraulic Cement) เพราะต้องใช้น้ำผสมและสามารถแข็งตัวในน้ำได้

ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์เป็นซีเมนต์ที่นิยมใช้มากที่สุดในการก่อสร้าง ในที่นี้จะกล่าวถึงชนิดและคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์

ประเภทและคุณสมบัติของปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์

ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ แบ่งออกเป็น 5 ประเภท ดังนี้

1. ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ประเภทที่ 1 หรือปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ธรรมดา เหมาะสำหรับงานก่อสร้างทั่วไป นิยมนำไปใช้กับงานคอนกรีตเสริมเหล็ก เช่น การทำถนน สะพาน ท่อระบายน้ำ เป็นต้น ปูนซีเมนต์ประเภทนี้มีข้อเสียคือ ไม่ทนต่อสารที่เป็นด่าง จึงไม่เหมาะกับงานที่ต้องสัมผัสกับด่างจากดินหรือน้ำ เช่น โรงงานอุตสาหกรรมเคมี
2. ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ประเภทที่ 2 หรือปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ดัดแปลง ปูนซีเมนต์ประเภทนี้ เมื่อผสมกับน้ำจะคายความร้อนออกมาน้อยกว่าประเภทธรรมดา และมีความต้านทานต่อสารที่เป็นด่างได้บ้าง เหมาะสำหรับงานโครงสร้างขนาดใหญ่ เช่น ตอม่อขนาดใหญ่ สะพานเทียบเรือ เขื่อนหรือกำแพงกันดินในบริเวณที่ถูกน้ำเค็มเป็นครั้งคราว
3. ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ประเภทที่ 3 หรือปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ประเภทให้กำลังอัดสูงเร็ว ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ประเภทนี้ มีความละเอียดมากกว่า ทำให้แข็งตัวและรับแรงได้เร็วกว่าปูนซีเมนต์ประเภทที่ 1 นิยมนำไปใช้กับงานเร่งด่วน มีระยะเวลาจำกัด หรือในกรณีที่ต้องการถอดหรือรื้อแบบเร็วกว่าปกติ
4. ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ประเภทที่ 4 หรือปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ประเภทเกิดความร้อนต่ำ เหมาะกับงานที่ต้องการควบคุมทั้งปริมาณและอัตราความร้อนที่เกิดขึ้นให้น้อยที่สุด การเกิดกำลังของคอนกรีตที่มีส่วนผสมของปูนซีเมนต์ประเภทนี้จะเป็นไปอย่างช้าๆ จึงนิยมใช้กับงานขนาดใหญ่ เช่น เขื่อนกั้นน้ำ เนื่องจากหากเขื่อนได้รับความร้อนที่มากเกินไป อาจทำให้เขื่อนแตกร้าวได้
5. ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ประเภทที่ 5 หรือปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ประเภทซัลเฟตสูง มีคุณสมบัติในการต้านทานต่อสารที่เป็นด่างได้สูง จึงเหมาะสำหรับการใช้ในบริเวณที่ต้องสัมผัสกับด่าง เช่น ในบริเวณที่ดินมีความเป็นด่างสูง หรือน้ำทะเล ระยะเวลาในการแข็งตัวของปูนซีเมนต์ประเภทนี้จะช้ากว่าประเภท อื่นๆ

นอกจากปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์แล้ว ยังมี ปูนซีเมนต์ชนิดอื่นที่น่าสนใจ เช่น

1. ปูนซีเมนต์ผสม (Mixed Cement) ได้จากการบดปูนเม็ดกับยิปซัม และวัสดุเฉื่อยซึ่งไม่ทำปฏิกิริยาทางเคมีกับปูนซีเมนต์ เช่น หินปูนหรือทราย เป็นต้น ปูนซีเมนต์ผสม เหมาะกับงานก่อ โบก ฉาบ หรืองานก่อสร้างทั่วไป ที่ไม่ต้องการรับน้ำหนักมาก
2. ปูนซีเมนต์ขาว (White Portland Cement) วัตถุดิบหลักคือ หินปูน และวัตถุดิบอื่น ที่มีปริมาณของแร่เหล็กน้อยกว่า ๑% ลักษณะของปูนซีเมนต์ที่ได้เป็นสีขาว ปูนซีเมนต์ขาวเป็นที่นิยมใช้ในงานตกแต่งอาคาร เพื่อความสวยงาม หรือนำไปผสมเม็ดสี (Pigment) เพื่อผลิตเป็น ปูนซีเมนต์สี (Colour Cement)

ยี่ห้อปูนซีเมนต์ที่ได้รับความนิยมในประเทศไทย

ในประเทศไทย มีหลายยี่ห้อปูนซีเมนต์ที่ได้รับความนิยม เนื่องจากคุณภาพและความน่าเชื่อถือของผลิตภัณฑ์ ยี่ห้อปูนซีเมนต์ที่ได้รับความนิยมในประเทศไทย เช่น

• ปูนซีเมนต์ไทย (SCG Cement) เป็นหนึ่งในยี่ห้อปูนซีเมนต์ที่ได้รับความนิยมและเป็นที่รู้จักมากที่สุดในประเทศไทย ผลิตภัณฑ์ของ SCG Cement มีความหลากหลายและคุณภาพสูง เหมาะสำหรับงานก่อสร้างทุกประเภท ทั้งงานโครงสร้าง งานก่อฉาบ และงานตกแต่ง
• ปูนอินทรี (Insee Cement) เป็นยี่ห้อที่มีชื่อเสียงและเป็นที่นิยมในวงการก่อสร้าง ผลิตภัณฑ์ของปูนอินทรีมีคุณภาพสูงและมีความทนทาน เหมาะสำหรับงานก่อสร้างทั้งขนาดเล็กและใหญ่
• ปูนทีพีไอ (TPI Polene) เป็นยี่ห้อปูนซีเมนต์ที่ได้รับความนิยมอีกหนึ่งยี่ห้อ ผลิตภัณฑ์ของ TPI Polene มีความหลากหลายและคุณภาพดี เหมาะสำหรับงานก่อสร้างทุกประเภท รวมถึงงานที่ต้องการความแข็งแรงและทนทานสูง
• ปูนดอกบัว (Diamond Cement) เป็นยี่ห้อที่มีความนิยมในวงการก่อสร้าง ผลิตภัณฑ์ของปูนดอกบัวมีคุณภาพดีและมีความทนทาน เหมาะสำหรับงานก่อสร้างทั่วไป
• ปูนนครหลวง (SCCC - Siam City Cement) เป็นอีกหนึ่งยี่ห้อที่ได้รับความนิยมในประเทศไทย ผลิตภัณฑ์ของ SCCC มีคุณภาพสูงและมีความหลากหลาย เหมาะสำหรับงานก่อสร้างทุกประเภท

ยี่ห้อปูนซีเมนต์เหล่านี้มีผลิตภัณฑ์หลากหลายชนิดที่เหมาะสมกับการใช้งานต่างๆ ทั้งงานโครงสร้าง งานก่อฉาบ และงานตกแต่ง โดยมีมาตรฐานคุณภาพสูงและเป็นที่ยอมรับในวงการก่อสร้างในประเทศไทย