อัปเดตมาตรฐานแสงสว่าง (Lux Output Level) 2568 ที่ควรรู้ก่อนสร้างอาคาร

อัปเดตกฎหมายมาตรฐานแสงสว่าง (Lux Output Level) 2568
ที่ควรรู้ก่อนสร้างอาคาร

เคยไหมครับ? ก้าวเข้าอาคารแล้วรู้สึกว่าแสงมันไม่เอื้อต่อการทำงาน บางที่สว่างจนแสบตา บางที่มืดจนต้องเพ่ง ทั้งที่เสียเงินไปมากมายกับระบบไฟฟ้าแสงสว่าง นี่แหละครับ ความสำคัญของการรู้เรื่องมาตรฐานแสงสว่างก่อนลงมือสร้าง โดยเฉพาะตอนนี้ที่กฎหมายใหม่ปี 2568 เพิ่งอัปเดตมาแบบเข้มข้น

ความหมายและหลักเกณฑ์ทั่วไป

• ค่าลักซ์ (Lux) คือ หน่วยวัดความเข้มของแสงสว่างที่ตกกระทบพื้นผิวต่อหนึ่งตารางเมตร เพื่อให้เกิดความปลอดภัยและเหมาะสมกับการใช้งานในพื้นที่ต่างๆ
  
• กฎหมายกำหนดให้นายจ้างหรือผู้รับผิดชอบสถานประกอบกิจการต้องจัดให้มีความเข้มของแสงสว่างไม่ต่ำกว่ามาตรฐานที่อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานประกาศกำหนด
  

กฎหมาย Lux Output Level 2568 มีอะไรใหม่และสำคัญกับคุณอย่างไร?

หัวใจหลักของกฎหมายฉบับนี้คือ การกำหนดค่าความเข้มแสงสว่าง (Lux Output Level) ที่เหมาะสมสำหรับพื้นที่ใช้งานประเภทต่างๆ ในอาคาร อย่างชัดเจนและครอบคลุมมากขึ้น ซึ่งหมายความว่า

• ค่ามาตรฐานที่ละเอียดขึ้น: กฎหมายจะระบุค่า Lux ขั้นต่ำ (และอาจจะมีค่าสูงสุดในบางพื้นที่) สำหรับห้องหรือพื้นที่เฉพาะ เช่น สำนักงาน โรงงาน โรงพยาบาล โรงเรียน ห้างสรรพสินค้า หรือแม้แต่พื้นที่ส่วนกลางอย่างโถงทางเดิน บันได ซึ่งจะทำให้การออกแบบแสงสว่างมีความแม่นยำและเฉพาะเจาะจงมากขึ้น
  
• มิติใหม่ของการออกแบบแสงสว่าง: นักออกแบบ สถาปนิก และวิศวกร จะต้องให้ความสำคัญกับการคำนวณและเลือกใช้อุปกรณ์แสงสว่างที่ได้มาตรฐาน เพื่อให้ค่า Lux ในแต่ละพื้นที่เป็นไปตามข้อกำหนดใหม่
  
• ผลกระทบต่อการก่อสร้างและปรับปรุง: ไม่ว่าจะเป็นอาคารสร้างใหม่ หรืออาคารเก่าที่ต้องการปรับปรุง (Renovate) จะต้องปฏิบัติตามกฎหมายฉบับนี้อย่างเคร่งครัด เพื่อให้แน่ใจว่าระบบแสงสว่างที่ติดตั้งจะตอบโจทย์ทั้งด้านการใช้งานและความปลอดภัย

มาตรฐานสำหรับพื้นที่ทำงานเฉพาะ

• พื้นที่สำนักงานทั่วไป: 400 Lux
• พื้นที่อ่านหนังสือ: 300-500 Lux
• พื้นที่ทำงานที่ต้องใช้สายตามาก: 500-750 Lux
• โซนทางเดินหรือพื้นที่ส่วนกลาง: 100-200 Lux

มาตรฐานในโรงงานอุตสาหกรรม

1. ความเข้มของแสงสว่างแบ่งตามลักษณะงานและพื้นที่ทำงาน เช่น
2. • จุดที่ใช้สายตามองเฉพาะจุด: 1,000 – 2,000 Lux
   • บริเวณถัดจากจุดทำงาน: 300 – 600 Lux
   • บริเวณโดยรอบพื้นที่ทำงาน: 200 – 600 Lux
3. ค่าความเข้มเฉลี่ยและต่ำสุดขึ้นอยู่กับประเภทงานและความละเอียดของงาน

มาตรฐานความเข้มแสงสว่าง แบ่งตามพื้นที่การใช้งานต่างๆ ดังนี้

ตารางที่ 1 มาตรฐานความเข้มแสงสว่างตามประเภทพื้นที่ (Lux)

ตารางที่ 2 มาตรฐานความเข้มของแสงสว่าง ณ บริเวณพื้นที่ทั่วไป
และภายในสถานประกอบกิจการ

ตารางที่ 3 มาตรฐานความเข้มของแสงสว่าง ณ บริเวณที่ลูกจ้างต้องทำงาน
โดยใช้สายตามอยู่กับที่ในการทำงาน

ตารางที่ 4 มาตรฐานความเข้มของแสงสว่าง (ลักซ์) บริเวณโดยรอบที่ให้ลูกจ้าง
คนใดคนหนึ่งทำงาน โดยสายตามองเฉพาะจุดในการปฏิบัติงาน

หมายเหตุ :

• พื้นที่ ๑ หมายถึง จุดที่ให้ลูกจ้างทำงานโดยใช้สายตามองเฉพาะจุดในการปฏิบัติงาน
• พื้นที่ ๒ หมายถึง บริเวณถัดจากที่ที่ให้ลูกจ้างคนใดคนหนึ่งทำงานในรัศมีที่ลูกจ้างเอื้อมมือถึง
• พื้นที่ ๓ หมายถึง บริเวณโดยรอบที่ติดพื้นที่ ๒ ที่มีการปฏิบัติงานของลูกจ้างคนใดคนหนึ่ง

สรุป

• กฎหมายใหม่ปี 2568 ยังคงใช้หลักเกณฑ์ตามประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2560 และกฎกระทรวง พ.ศ. 2559
• ค่าความเข้มของแสงสว่างต้องเหมาะสมกับลักษณะการใช้งานและพื้นที่ เพื่อความปลอดภัยและประสิทธิภาพในการทำงาน
• ก่อนสร้างอาคารหรือออกแบบระบบแสงสว่าง ควรตรวจสอบให้สอดคล้องกับค่ามาตรฐานเหล่านี้เพื่อปฏิบัติตามกฎหมายและมาตรฐานความปลอดภัย

ค่ามาตรฐานความเข้มแสงสว่าง (Lux Output Level) 2568 ไม่ได้เป็นเพียงข้อกำหนดที่ต้องปฏิบัติตามเท่านั้น แต่มันคือโอกาสทองที่ทำให้เราสามารถยกระดับคุณภาพของอาคารในประเทศไทยให้ดียิ่งขึ้น และแสดงให้เห็นถึงความใส่ใจในเรื่องสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดีของผู้ใช้งาน

การเตรียมพร้อมตั้งแต่เนิ่นๆ ไม่เพียงช่วยให้คุณสร้างอาคารที่ถูกต้องตามกฎหมาย แต่ยังช่วยลดความเสี่ยงในการต้องปรับแก้ภายหลัง ซึ่งจะช่วยประหยัดทั้งเวลาและงบประมาณในระยะยาว ที่สำคัญที่สุดคือ การสร้างอาคารที่สว่างไสวและได้มาตรฐาน จะเป็นจุดแข็งสำคัญที่สร้างความประทับใจและความเชื่อมั่นให้กับผู้ใช้งานอาคารของคุณแน่นอนครับ

ขอขอบคุณแหล่งข้อมูลอ้างอิง :

• ประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน
• กฎกระทรวง กําหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดําเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทํางานเกี่ยวกับความร้อน แสงสว่าง และเสียง