รายละเอียด มอก. ของเหล็กตัวซี (มอก. 1228-2561)
Light Lip Channel หรือ เหล็กตัวซี
เป็นเหล็กโครงสร้างรูปพรรณขึ้นรูปเย็น เหมาะสำหรับงานโครงสร้างหลังคาของที่อยู่อาศัยหรือโครงสร้างอื่นๆ ที่ไม่ได้รับแรงมากนัก โดยลักษณะของเหล็ก Light Lip Channel หรือเหล็กตัวซีนี้ จะมีหน้าตัดเป็นรูปตัว C โดยวิธีการทำนั้น จะเป็นการนำแผ่นเหล็กมาม้วน พับและตัดเป็นรูปตัวซี โดยเหล็กมีขนาดหน้าตัดที่เล็กสุดตั้งแต่ 60 มิลลิเมตร และมีความหนาน้อยสุดที่ 1.6 มิลลิเมตร และมีความยาวทั่วไปอยู่ที่ 6 เมตร
Light Lip Channel ใช้ต่างจาก Channel อย่างไร?
ตั้งแต่จุดเริ่มต้นของการผลิต ทั้ง Light Lip Channel และ Channel ต่างมีวิธีการที่ต่างกัน โดยที่ Channel นั้นถูกออกแบบและผลิตมาเพื่อสามารถรับน้ำหนักและเป็นส่วนของโครงสร้างที่แข็งแรงกว่าเหล็ก Light Lip Channel ฉะนั้น หากต้องการเหล็กที่เป็นงานโครงสร้างรับน้ำหนักมากๆ Channel จึงน่าจะเหมาะสมกว่านั่นเอง
ข้อแตกต่างของเหล็กตัวซี ที่ถูกตัดด้วยไฟเบอร์ และตัดด้วยใบมีด
- การตัด เหล็กตัวซี ตัดด้วยใบมีด พลาสมา จะไม่มีขี้เหล็ก หัวเหล็กจะเนียน ช่างเอาไปต่องานไม่ต้องเจียรขี้เหล็กออก ได้เนื้อที่ตรงกับความเป็นจริง ข้อเสีย คือสำหรับคนขาย เพราะดูแล้วบาง
- การตัด เหล็กตัวซี ตัดด้วยไฟเบอร์ จะดูหนา เพราะขี้เหล็กเยอะ ข้อดีคือ หลอกตาว่าดูหนา แต่จะต้องไปขจัดออกเวลาใช้หน้างาน
ราคาเหล็กรูป ตัวซี มอก. 1228-2549 (เหล็กรูปตัวซี) น้ำหนัก +10%
เหล็กโครงสร้างรูปพรรณขึ้นรูปเย็นรูปตัวซี C Light Lip Channel ถือว่าเป็นหนึ่งในเหล็กรูปพรรณ (Structural steel) นิยมใช้ทำแปหลังคาและเสาค้ำยัน ดังนั้น มอก. จึงมีการกำหนด ให้การผลิตเหล็กตัวซี ต้องใช้ มอก. ที่ได้มาตรฐาน และรองรับเรื่องความปลอดภัยของชีวิตและทรัพย์สิน (โปรดสังเกตจาก มอก. ต้องมีวงกลมล้อมรอบ) โดยเหล็กตัวซี จะมีความยาวมาตรฐาน 6 ม. และมีขนาดมาตรฐานเริ่มต้นคือ 50x30x10x1.6 (AxBxHxTxT2) มีหน่วยเป็นมิลลิเมตร (แปหลังคา แปซี โครงตัวซี) เหล็กรูปพรรณนี้ เป็นเหล็กที่ผลิตขึ้นมาเพื่อนำไปใช้เป็นโครงสร้างอาคารต่างๆ ทำให้งานก่อสร้าง เสร็จได้รวดเร็วกว่างานคอนกรีต และทำให้ได้โครงสร้างที่มีช่วงกว้างกว่าและมีน้ำหนักเบากว่า เช่น โครงสร้างโรงงานอุตสาหกรรม สะพาน อาคารสูง ฯลฯ ส่วนประกอบทางเคมีของเหล็กรูปพรรณ คือ คาร์บอน ซิลิคอน แมงกานีส ฟอสฟอรัส และกำมะถัน
เหล็กตัวซี ตัวแทนไม้เนื้อแข็ง
เพราะไม้เนื้อแข็งที่ใช้สำหรับงานโครงสร้างเริ่มมีราคาสูง หายาก และคุณภาพไม่แน่นอน ช่าง ผู้รับเหมา จึงหันมาใช้เหล็กโครงสร้างรูปพรรณตัวซีมากขึ้น ซึ่งเหล็กรูปพรรณหน้าตัดตัวซี C หรือเรียกกันว่า เหล็กไลต์เกจ Light Gage ถูกนำมาใช้แทนไม้ เช่น จันทันใช้ขนาด 120x50x20มม. หนา 2.3มม. แทนจันทันไม้ขนาด 2x6 นิ้ว และใช้แปขนาด 75x45x15มม. หนา 2.3มม. แทนแปไม้ขนาด 1.5x3นิ้ว แต่เนื่องจากเหล็กไลต์เกจดังกล่าว มีความหนาเพียง 2.3มม. จึงมีจุดอ่อนที่รอยเชื่อมระหว่างจันทันกับแป หาเชื่อมฝีมือไม่ดี อาจจะทะลุที่รอยเชื่อม ทำให้เกิดสนิมได้ง่ายภายหลังและความแข็งแรงน้อยลง ดังนั้นถ้าจะให้โครงหลังคาแข็งแรงดี ควรใช้จันทัน
แบบเหล็กรูปรางน้ำ หนา 4มม.
สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม สมอ. ได้ให้การรับรองคุณภาพผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม เหล็ก โครงสร้างรูปพรรณขึ้นรูปเย็น มอก.1228-2549 “เหล็กรูปตัวซี” Lip Chanel Steel โดยการ อนุญาตให้แสดงเครื่องหมายมาตรฐานบังคับ ซึ่งเป็นมาตรฐานที่กำหนดขึ้นเพื่อความปลอดภัย และเพื่อป้องกัน ความเสียหายอันอาจเกิดแก่ประชาชนหรือกิจการอุตสาหกรรมหรือเศรษฐกิจของประเทศไทยโดยการตราพระราช กฤษฎีกากำหนดให้ผลิตภัณฑ์นั้นๆ ต้องเป็นไปตามมาตรฐานหรือที่เรียกว่า มาตรฐานบังคับซึ่งผู้ผลิต ผู้จำ หน่าย และผู้นำ เข้าจะต้องผลิต จำ หน่าย และนำ เข้าแต่ผลิตภัณฑ์ที่ได้มาตรฐานตามที่สำ นักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์ อุตสาหกรรม (สมอ.) ประกาศกำ หนดเท่านั้น หากไม่กระทำ ตามจะมีความผิดตามกฎหมาย
ระวังเหล็กเบาในท้องตลาด เพราะนั่นหมายความว่าโครงสร้างที่ใช้จะไม่ปลอดภัย
ข้อควรรู้เกี่ยวกับการจัดซื้อเหล็กตัวซีรูปพรรณ
- ควรสอบถามเหล็กที่ใช้เป็นวัตถุดิบ
- ควรสอบถาม น้ำหนักของเหล็ก
- เหล็ก ม.อ.ก. ของแต่ละโรงงาน น้ำหนักไม่เท่ากัน การเปรียบเทียบราคา จึงควรดูที่ ราคา ต่อ กก.
การเลือกซื้อวัสดุประเภท เหล็กตัวซี ที่ดี ควรมีคุณสมบัติดังนี้
- เหล็กคุณภาพ SS400
- เหล็กที่ผลิตต้องได้เต็มนิ้ว เต็ม มม. ที่กำหนด
- ดูที่น้ำหนักจริง ไม่ใช่เพียงแต่ดูที่ความหนา (เพราะความหนาโดยมากตรวจวัดด้วยตาไม่เห็น)
- เหล็ตัวซี ช่วงพับ ต้องได้ฉาก
- ความยาวต้อง 6 ม. เต็ม
- ควรมีใบ มอก. ประกอบการขาย เช่น เหล็กคุณภาพ แปซิฟิกไพพ์การเลือกซื้อวัสดุประเภท เหล็กตัวซี ที่ดี ควรมีคุณสมบัติดังนี้
ตารางมาตรฐานเหล็กรูป ตัวซี ที่ได้รับ มอก. 1228 : 2549 (2006) เหล็กรูป ตัวซี
เหล็กตัวซี C Light Lip Channel ถือว่าเป็นหนึ่งในเหล็กรูปพรรณ (Structural steel) นิยมใช้ทำแปหลังคาและเสาค้ำยันที่รับน้ำหนักไม่มากนัก มีความยาว 6 ม. และมีขนาดมาตรฐานเริ่มต้นคือ 50x30x10x1.6 (AxBxHxTxT2) มีหน่วยเป็นมิลลิเมตร (แปหลังคา แปซี โครงตัวซี) เหล็กรูปพรรณนี้ เป็นเหล็กรีดร้อน (Hot Rolled) ที่ผลิตขึ้นมาเพื่อนำไปใช้เป็นโครงสร้างอาคารต่างๆ ทำให้งานก่อสร้าง เสร็จได้รวดเร็วกว่างานคอนกรีต และทำให้ได้โครงสร้างที่มีช่วงกว้างกว่าและมีน้ำหนักเบากว่า เช่น โครงสร้างโรงงานอุตสาหกรรม สะพาน อาคารสูง ฯลฯ ส่วนประกอบทางเคมีของเหล็กรูปพรรณ คือ คาร์บอน ซิลิคอน แมงกานีส ฟอสฟอรัส และกำมะถัน
